EMO MERSİN ŞUBESİ: YENİLENEBİLİR ENERJİ SİSTEMLERİNDE SAHA DENETİMİ GÜÇLENDİRİLMELİ

Elektrik Mühendisleri Odası Mersin Şubesi, “Yenilenebilir Enerji Yalnızca Projede Değil, Çatıda ve Panoda da Görünür Olmalı” başlığıyla yaptığı basın açıklamasında, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği kapsamında uygulanan Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (NSEB) sistemini değerlendirdi. Açıklamada, 19 Şubat 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle Türkiye’de uygulamaya giren NSEB standardının, yüksek enerji performansına sahip binalarda yenilenebilir enerji kullanımını öngördüğü belirtildi. Yönetmelik kapsamında 1 Ocak 2025 itibarıyla toplam yapı inşaat alanı 2 bin metrekarenin üzerinde olan binalarda enerji ihtiyacının en az yüzde 10’unun yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması gerektiği, NSEB kapsamındaki binaların Enerji Kimlik Belgesi sınıfının ise en az “B” olması gerektiği hatırlatıldı. “Proje ile fiili uygulama arasında fark oluşmamalı” EMO Mersin Şubesi, yenilenebilir enerji sistemlerinin projelerde yer alması ile sahada projede belirtilen kapasite ve mühendislik standartlarına uygun şekilde kurulması arasında denetim açısından önemli bir süreç bulunduğuna dikkat çekti. Açıklamada, özellikle çatı üstü güneş enerjisi sistemlerinde kapasite hesabı, çatı alanı ve yönlenme koşulları ile elektrik ve mekanik projeler arasındaki uyumun proje aşamasından itibaren kontrol edilmesi gerektiği ifade edildi. Ruhsat sürecinde NSEB kapsamındaki yapılara ilişkin Ön Hesap Sonuç Formu’nun BEP-TR yazılımı üzerinden hazırlanarak ruhsat eki projelerle sunulduğu belirtilirken, avan proje üzerinden ruhsat verilen bazı yapılardaki uygulamalara ilişkin istisnaların kapsamının daha açık hale getirilmesi gerektiği kaydedildi. İskan öncesi kabul testleri önerildi Yapı denetim kuruluşlarının projede öngörülen panel sayısı, inverter kapasitesi, kablolama ve koruma sistemleri gibi unsurların sahadaki uygulamalarla uyumunu kontrol etmesi gerektiği belirtilen açıklamada, bu kontrollerin standartlaştırılmış ve kayıt altına alınabilir yöntemlerle yapılması önerildi. Enerji Kimlik Belgesi’nin yapı kullanma izni aşamasındaki önemine de değinilen açıklamada, yenilenebilir enerji sistemlerinin yalnızca projede bulunmasının değil, fiilen kurulmuş ve çalışır durumda olmasının da ölçüm ve kabul testleriyle doğrulanması gerektiği ifade edildi. EMO Mersin Şubesi ayrıca, yapı kullanma izni sonrasında gerçekleştirilecek denetimlerde görev ve yetkilerin açık biçimde belirlenmesinin önemine işaret etti. Elektrik güvenliği vurgusu Açıklamada, güneş enerjisi sistemlerinin yalnızca çatıya panel yerleştirilmesinden ibaret olmadığı vurgulanarak; inverter seçimi, DC ve AC kablolama, aşırı akım ve aşırı gerilim koruması, yıldırımdan korunma, topraklama, kaçak akım koruması, yangın güvenliği, şebeke bağlantısı, sayaçlandırma ve varsa enerji depolama sistemlerinin güvenliği gibi birçok teknik unsurun birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Bu sistemlerin devreye alınması sırasında gerekli testlerin yapılmasının hem enerji verimliliği hem de can ve mal güvenliği açısından önem taşıdığı ifade edildi. Kamu kurumlarına koordinasyon çağrısı EMO Mersin Şubesi, yenilenebilir enerji sistemlerinin denetiminde kamu kurumları arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Açıklamada; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın denetim süreçlerindeki yetki ve sorumlulukları netleştirmesi, belediyeler ve diğer ruhsat veren idarelerin teknik kontrolleri artırması, yapı denetim kuruluşlarının standart kontrol listeleri kullanması ve Enerji Kimlik Belgesi düzenleme süreçlerinde sahadaki fiili durumun esas alınması önerildi. Ayrıca belediyeler ile yapı denetim kuruluşları arasında dijital veri paylaşımı ve çapraz kontrol mekanizmalarının kurulması, topraklama ve yalıtım testleri gibi devreye alma kontrollerinin standartlaştırılması ve sonuçların elektronik ortamda arşivlenmesi gerektiği ifade edildi. “Denetim zincirinin her halkası güçlü işlemeli” EMO Mersin Şube 15. Dönem Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Alkan Alkaya imzasıyla yayımlanan açıklamada, Türkiye’nin enerji arz güvenliği, enerji ithalatının azaltılması ve iklim hedefleri açısından NSEB uygulamalarının önem taşıdığı belirtildi. Açıklamada, “Yönetmelik çıkarmak kadar, yönetmeliğin uygulanmasını denetlemek de kamu görevidir” değerlendirmesine yer verilerek, mevzuatla belirlenen hedeflerin sahada karşılık bulabilmesi için denetim zincirinin tüm aşamalarının etkin biçimde işlemesi gerektiği ifade edildi. EMO Mersin Şubesi, kamu yararı, can ve mal güvenliği, enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji kullanımının etkin şekilde uygulanması amacıyla ilgili kamu kurumlarıyla teknik ve mesleki iş birliğine hazır olduğunu bildirdi.