SİTESOL1
SİTESAĞ1
Hilmi Dulkadir
Köşe Yazarı
Hilmi Dulkadir
 

KÜLTÜR YAZILARI... PAZARTESİ-PERŞEMBE BULUŞMALARI- 30: 28 Ağustos 2025

* KİTAP TANITIMI: Murat YANPAR / “YANPARLILAR” *      Aşağıdaki metin, Murat Yanpar’ın "Yanparlılar" adlı eserindeki tematik duygu ve temalar göz önünde bulundurularak, orijinal metinden doğrudan alıntı yapılmaksızın kaleme alınmıştır. Bu bir uyarlama veya çeviri değil, esinlenilmiş özgün bir metindir. *      Toros Dağlarının sarp yamaçlarında, rüzgârın sürüleri okşadığı, yıldızların oba çadırlarını aydınlattığı bir gecede başlar her şey. Yıldızlar ki, binlerce yıldır yörüklerin yolunu çizer, kaderlerini fısıldar.       İşte böyle bir gecede, Murat Yanpar'ın kalemiyle (Yanpar, 2018) hayat bulan “YANPARLILAR”, okuyucuyu unutulmuş bir soyun, kaybolmuş bir mirasın peşine düşürüyor. Bu yönüyle eser, tarihi bir biyografi ve aile destanıdır.      ISBN: 978-605-87294-0-7 ile işaretlenmiş bu kitap, ilk baskısını Ankara'da 25 Şubat 2012'de, ikinci baskısını ise Mart 2018'de yapmış; düzeltmeleri Gülay Yanpar, kapak tasarımı Atila Yanpar, yayına hazırlığı Sedat Gülmez üstlenmiş. 139 sayfa ve 8 tabloyla zenginleşen kitap, yazar Murat Yanpar'a ait – çoğaltılamaz, yayınlanamaz, depolanamaz- diyor künye, adeta bu hikayelerin kutsal bir emanet olduğunu haykırarak…      Baskı, Ajans Türk Gazetecilik Matbaacılık İnşaat Sanayi A.Ş. tarafından gerçekleştirilmiş; Kültür Bakanlığı Sertifika No. 14132 ile resmiyet kazanmış. Web sitesi www.ajansturk.com.tr ve e-posta info@ajansturk.com.tr üzerinden ulaşılabilir. *      İşte bu künye, bilindik bir iç kapak notu; asıl hikâye ise kitabın satırlarında gizli.       Mersinli Yazar Mali Müşavir Murat Yanpar, Toros zirvelerine, Albeyli'ye, Ayrancı'ya, Karaman'a defalarca ayak basmış; atalarının dostlarını aramış, hikayeleri toplamak için zamanla yarışmış...       “Büyüklerimizi ebediyete uğurlarken hikayeleri de uğurluyoruz”, diyor; işte bu yüzden kaleme almış üç ayrı ama birbirine bağlanan öyküyü.       Birincisi, Bolivya'nın Potosi şehrinde, San Bartolome Kilisesi'nde 1772'de vaftiz edilen Maria Yanpar'ın babası Juan Yanpar'ın trajik yolculuğu – Toros'tan okyanuslara, kölelikten özgürlüğe uzanan, kurguyla gerçeğin iç içe geçtiği bir destan…       İkincisi, Yanpar soyunu yok olmaktan kurtaran kahraman Hacı Murat'ın macerası; Karaman'dan Mersin'e, yörük geleneklerinden kaçışlara, sözlü anlatımların dokuduğu bir kahramanlık ağıtı.       Üçüncüsü ise belgesel tadında: Yanparlı Hüseyin Efendi'nin, yani Mücahit Hüseyin Yanpar'ın hayatından kesitler – Kuvayi Milliye'nin gizli kahramanı, Müdafai Hukuk Cemiyeti üyesi, Mersin'in kurtuluşunda rol alan mümtaz bir şahsiyetin, aile sırları ve milli mücadeleyle harmanlanmış portresi…      Hayal edin: Güneşin doğuşuyla oba uyanıyor, keçiler çıngıraklarını sallıyor, kadınlar bazlama için hamur yoğuruyor. Ama birden, vergi mübaşirlerinin tozu dumana katan atları beliriyor ufukta. Bu, I. Bölüm'ün – “Juan Yanpar: Toros Dağlarında Başlayıp Bolivya Potosi'de Sona Eren Trajik Bir Yaşam Öyküsü (1735-1781)” – giriş sahnesi.  *      Yörük Halil'in oğlu Muhammed Can, babasının zulme karşı direnişiyle başlayan bir kaçışın kahramanı oluyor. Oklar geriliyor, yaylar zangırdıyor; kardeşler ayrılıyor, sevdalar yarım kalıyor. Kıbrıs'a, oradan gemilere, korsanlara... Bolivya'nın gümüş madenlerine uzanan bu yol, sizi soluksuz bırakacak...       Ya Hasan'ın sadakati? Ya Nazlı'nın bekleyişi? Hikâye, yörük adetlerini, aşkı, ihaneti, köleliği öyle canlı anlatıyor ki, her sayfa bir soru bırakıyor: Bu trajedi nasıl bitecek? Juan, Potosi'nin soğuk dağlarında ne bulacak? *      Peki ya II. Bölüm?       “Hacı Murat: Yanpar Soyunu Yok Olmaktan Kurtaran Kahraman (1810-1900)”      Önsözün ipuçları burada canlanıyor: Karaman'ın Aşiran köyünden kaçışlar, muhtarlık mührü gibi somut kanıtlar, Yanpar mezarlığı ve kuyusunun fotoğrafları... Hacı Murat, soyunu koruyan bir kahraman olarak yükseliyor.       Acaba hangi tehlikelerden sıyrılacak? Bu bölüm, yerel tarihle iç içe; okuyucu, Torosların gizli vadilerinde dolaşırken, "Bu soy, nasıl hayatta kaldı?" diye merak edecek… *      III. Bölüm ise,       Eski İçel, günümüz Mersin’inde “Yanparlı Hüseyin Efendi: Mücahit – Kuvayi Milliye ve Müdafa-i Hukuk Cemiyeti İdare Meclisi Azası Hüseyin Yanpar'ın Hayatından Kesitler (1878-1963)”, belgesel bir derinlik sunuyor.      Yazarın, onlarca yaşlı akrabayla görüşmeleri, Çukurova'nın kurtuluş kitaplarını taramaları burada meyvesini veriyor.       Hüseyin Efendi'nin çocukluğu, milli mücadeledeki rolü, aile bağları... Mersin'in kurtuluşu, bilinmeyen yerel detaylarla dolu. Acaba hangi sırlar ortaya çıkacak? Halkın psikolojisi, savaş ekonomisi, coğrafyanın rolü – hepsi, okuyucuyu "Tarihin bu yüzünü neden bilmiyordum?" diye mutlaka düşündürecektir.      “Yanparlılar”, bu kitap bir aile tarihi olmaktan öte; Torosların ruhu, göçlerin acısı, kurtuluşun ateşi…       Soyağacı ve köy isminin değişim hikayesiyle kitap sizi birlikte bir yolculuğa davet ediyor, geçmişin izlerini sürüyor.  Merak mı? Her bölüm, bir sonrakini çağırıyor – tıpkı Toros rüzgârının obaları birbirine bağlaması gibi.       Bu kitap, unutulmuş kahramanları canlandırırken, sizi de hikâyenin parçası yapıyor…  *      Son not:       Mersinlilerin, kurtuluş günlerinde neler yaşadığını derinlemesine anlatan "Yanparlılar" kitabı, aynı zamanda yerel tarihimize ışık tutan önemli bir eserdir.       Bu eserin, şehir belleğinin bir parçası olarak kütüphanenizde yer alması geçmişe olan bağınızı güçlendirecektir.      Bu eser, bir aile hikayesi sunuyor olmakla kalmayıp, Mersin halkının o dönemde gösterdiği eşsiz fedakârlıkları ve cesareti bir kez daha gözler önüne sermektedir. *      Öneri:       Kentimizin kurtuluşuna dair tarihi anlatıları zenginleştiren "Yanparlılar" kitabını Mersinlilerin okumasını şiddetle öneriyoruz.       Kaynakça Yanpar, M. (2018). Yanparlılar (2. b.). (S. Gülmez, Dü.) PAZARTESİ-PERŞEMBE BULUŞMALARI- 31: 01 Eylül 2025 SON YÖRÜK SULTAN ANA -I- Kadim Bir Sesin Yankısı
Ekleme Tarihi: 29 Ağustos 2025 -Cuma

KÜLTÜR YAZILARI... PAZARTESİ-PERŞEMBE BULUŞMALARI- 30: 28 Ağustos 2025

*
KİTAP TANITIMI: Murat YANPAR / “YANPARLILAR”
*
     Aşağıdaki metin, Murat Yanpar’ın "Yanparlılar" adlı eserindeki tematik duygu ve temalar göz önünde bulundurularak, orijinal metinden doğrudan alıntı yapılmaksızın kaleme alınmıştır. Bu bir uyarlama veya çeviri değil, esinlenilmiş özgün bir metindir.
*
     Toros Dağlarının sarp yamaçlarında, rüzgârın sürüleri okşadığı, yıldızların oba çadırlarını aydınlattığı bir gecede başlar her şey. Yıldızlar ki, binlerce yıldır yörüklerin yolunu çizer, kaderlerini fısıldar. 
     İşte böyle bir gecede, Murat Yanpar'ın kalemiyle (Yanpar, 2018) hayat bulan “YANPARLILAR”, okuyucuyu unutulmuş bir soyun, kaybolmuş bir mirasın peşine düşürüyor. Bu yönüyle eser, tarihi bir biyografi ve aile destanıdır.
     ISBN: 978-605-87294-0-7 ile işaretlenmiş bu kitap, ilk baskısını Ankara'da 25 Şubat 2012'de, ikinci baskısını ise Mart 2018'de yapmış; düzeltmeleri Gülay Yanpar, kapak tasarımı Atila Yanpar, yayına hazırlığı Sedat Gülmez üstlenmiş. 139 sayfa ve 8 tabloyla zenginleşen kitap, yazar Murat Yanpar'a ait – çoğaltılamaz, yayınlanamaz, depolanamaz- diyor künye, adeta bu hikayelerin kutsal bir emanet olduğunu haykırarak…
     Baskı, Ajans Türk Gazetecilik Matbaacılık İnşaat Sanayi A.Ş. tarafından gerçekleştirilmiş; Kültür Bakanlığı Sertifika No. 14132 ile resmiyet kazanmış. Web sitesi www.ajansturk.com.tr ve e-posta info@ajansturk.com.tr üzerinden ulaşılabilir.
*
     İşte bu künye, bilindik bir iç kapak notu; asıl hikâye ise kitabın satırlarında gizli. 
     Mersinli Yazar Mali Müşavir Murat Yanpar, Toros zirvelerine, Albeyli'ye, Ayrancı'ya, Karaman'a defalarca ayak basmış; atalarının dostlarını aramış, hikayeleri toplamak için zamanla yarışmış... 
     “Büyüklerimizi ebediyete uğurlarken hikayeleri de uğurluyoruz”, diyor; işte bu yüzden kaleme almış üç ayrı ama birbirine bağlanan öyküyü. 
     Birincisi, Bolivya'nın Potosi şehrinde, San Bartolome Kilisesi'nde 1772'de vaftiz edilen Maria Yanpar'ın babası Juan Yanpar'ın trajik yolculuğu – Toros'tan okyanuslara, kölelikten özgürlüğe uzanan, kurguyla gerçeğin iç içe geçtiği bir destan… 
     İkincisi, Yanpar soyunu yok olmaktan kurtaran kahraman Hacı Murat'ın macerası; Karaman'dan Mersin'e, yörük geleneklerinden kaçışlara, sözlü anlatımların dokuduğu bir kahramanlık ağıtı. 
     Üçüncüsü ise belgesel tadında: Yanparlı Hüseyin Efendi'nin, yani Mücahit Hüseyin Yanpar'ın hayatından kesitler – Kuvayi Milliye'nin gizli kahramanı, Müdafai Hukuk Cemiyeti üyesi, Mersin'in kurtuluşunda rol alan mümtaz bir şahsiyetin, aile sırları ve milli mücadeleyle harmanlanmış portresi…
     Hayal edin: Güneşin doğuşuyla oba uyanıyor, keçiler çıngıraklarını sallıyor, kadınlar bazlama için hamur yoğuruyor. Ama birden, vergi mübaşirlerinin tozu dumana katan atları beliriyor ufukta. Bu, I. Bölüm'ün – “Juan Yanpar: Toros Dağlarında Başlayıp Bolivya Potosi'de Sona Eren Trajik Bir Yaşam Öyküsü (1735-1781)” – giriş sahnesi. 
*
     Yörük Halil'in oğlu Muhammed Can, babasının zulme karşı direnişiyle başlayan bir kaçışın kahramanı oluyor. Oklar geriliyor, yaylar zangırdıyor; kardeşler ayrılıyor, sevdalar yarım kalıyor. Kıbrıs'a, oradan gemilere, korsanlara... Bolivya'nın gümüş madenlerine uzanan bu yol, sizi soluksuz bırakacak... 
     Ya Hasan'ın sadakati? Ya Nazlı'nın bekleyişi? Hikâye, yörük adetlerini, aşkı, ihaneti, köleliği öyle canlı anlatıyor ki, her sayfa bir soru bırakıyor: Bu trajedi nasıl bitecek? Juan, Potosi'nin soğuk dağlarında ne bulacak?
*
     Peki ya II. Bölüm? 
     “Hacı Murat: Yanpar Soyunu Yok Olmaktan Kurtaran Kahraman (1810-1900)”
     Önsözün ipuçları burada canlanıyor: Karaman'ın Aşiran köyünden kaçışlar, muhtarlık mührü gibi somut kanıtlar, Yanpar mezarlığı ve kuyusunun fotoğrafları... Hacı Murat, soyunu koruyan bir kahraman olarak yükseliyor. 
     Acaba hangi tehlikelerden sıyrılacak? Bu bölüm, yerel tarihle iç içe; okuyucu, Torosların gizli vadilerinde dolaşırken, "Bu soy, nasıl hayatta kaldı?" diye merak edecek…
*
     III. Bölüm ise, 
     Eski İçel, günümüz Mersin’inde “Yanparlı Hüseyin Efendi: Mücahit – Kuvayi Milliye ve Müdafa-i Hukuk Cemiyeti İdare Meclisi Azası Hüseyin Yanpar'ın Hayatından Kesitler (1878-1963)”, belgesel bir derinlik sunuyor.
     Yazarın, onlarca yaşlı akrabayla görüşmeleri, Çukurova'nın kurtuluş kitaplarını taramaları burada meyvesini veriyor. 
     Hüseyin Efendi'nin çocukluğu, milli mücadeledeki rolü, aile bağları... Mersin'in kurtuluşu, bilinmeyen yerel detaylarla dolu. Acaba hangi sırlar ortaya çıkacak? Halkın psikolojisi, savaş ekonomisi, coğrafyanın rolü – hepsi, okuyucuyu "Tarihin bu yüzünü neden bilmiyordum?" diye mutlaka düşündürecektir.
     “Yanparlılar”, bu kitap bir aile tarihi olmaktan öte; Torosların ruhu, göçlerin acısı, kurtuluşun ateşi… 
     Soyağacı ve köy isminin değişim hikayesiyle kitap sizi birlikte bir yolculuğa davet ediyor, geçmişin izlerini sürüyor. 
Merak mı? Her bölüm, bir sonrakini çağırıyor – tıpkı Toros rüzgârının obaları birbirine bağlaması gibi. 
     Bu kitap, unutulmuş kahramanları canlandırırken, sizi de hikâyenin parçası yapıyor… 
*
     Son not: 
     Mersinlilerin, kurtuluş günlerinde neler yaşadığını derinlemesine anlatan "Yanparlılar" kitabı, aynı zamanda yerel tarihimize ışık tutan önemli bir eserdir. 
     Bu eserin, şehir belleğinin bir parçası olarak kütüphanenizde yer alması geçmişe olan bağınızı güçlendirecektir.
     Bu eser, bir aile hikayesi sunuyor olmakla kalmayıp, Mersin halkının o dönemde gösterdiği eşsiz fedakârlıkları ve cesareti bir kez daha gözler önüne sermektedir.
*
     Öneri: 
     Kentimizin kurtuluşuna dair tarihi anlatıları zenginleştiren "Yanparlılar" kitabını Mersinlilerin okumasını şiddetle öneriyoruz. 
     Kaynakça
Yanpar, M. (2018). Yanparlılar (2. b.). (S. Gülmez, Dü.)
PAZARTESİ-PERŞEMBE BULUŞMALARI- 31: 01 Eylül 2025
SON YÖRÜK SULTAN ANA -I- Kadim Bir Sesin Yankısı

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve mersindesonhaber.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.